Entre-acte van de Trump Show

Lopikerkapel, begin augustus 2017.

In Europa kijken we met enige verwondering naar Donald Trump. Hij heeft met veel allure het presidentschap gewonnen en aanvaard, daarbij ook aangegeven wat hij met zijn ,,America First” bedoelde. In februari is hier onder de titel ,,Een scenario voor Trump” aandacht gegeven aan wat wij daarvan mochten verwachten. Het gaat er nu om hoever het er na een half jaar mee staat. Het gaat hier niet om een kritische beoordeling van de maatregelen als zodanig, maar alleen om de vraag in hoeverre Trumps programma van ,,America First” reeds in feiten is omgezet.

De Amerikaanse grondwet is zo opgezet dat de macht verdeeld is over een aantal machtige organen, waaronder de President, de Senaat en de Kamer van afgevaardigden, en het Hooggerechtshof. Daardoor kan de president altijd minder doen dan sommigen hopen en anderen vrezen. Het is voor hem onmogelijk om snel grote veranderingen door te voeren. Dit heeft consequenties zowel binnenlands alsook internationaal. Het valt te betwijfelen of Donald Trump zich dit ten volle heeft gerealiseerd, voordat hij met zijn plannen voor ,,America First” kwam.

Het genoemde ‘’scenario” vermeldde onder punt 1. de inreisbeperkingen voor inreizenden uit een aantal landen in het Midden Oosten en Oost Afrika, en dit met onmiddelijke ingang.

Dat dit op weerstand zou stuiten was te voorzien. Maar dat de rechter tussenbeide kwam was niet te voorzien. Trump meende met de maatregel binnen zijn bevoegdheden blijven en dat bleek bij het hooggerechtshof ook zo te zijn. De lijst van landen dateerde overigens van het presidentschap van Obama. De maatregel is daarna ook gehandhaafd, maar wel met een aantal verzachtende voorwaarden. One Up for Trump!

Punt 2 van het ‘’scenario” is de ,,muur” aan de grens met Mexico, alsmede de betaling ervan door Mexico.

Een onwerkbaar voorstel en we horen er ook niet veel van. Niet onder dit hoofdstukje genoemd, wel daaraan verbonden is de uitwijzing van niet-gelegaliseerde immigranten uit Latijns Amerika. Dat geeft veel onrust bij mensen die al jaren in de VS werken, en ook dikwijls kinderen hebben die door geboorte de Amerikaanse nationaliteit hebben en op die grond niet uitgewezen kunnen worden. Het is niet echt duidelijk wat er echt gebeurt. One Down for Trump!

Punt 3: Obamacare. Een wet tot afschaffing van de overigens onbetaalbare zorgverzekering.
Deze zorgverzekering is ingevoerd door de democratische regering Obama. Het door Trump ingediende wetsontwerp tot afschaffing ervan haalde geen meerderheid in de Senaat. Voornamelijk democraten stemden tegen, maar ook enkele republikeinen. Wel terecht: men kan de reeds verzekerden niet zomaar in de kou laten staan. Dat wijzigingen noodzakelijk zijn, daar waren de meesten het wel over eens. Maar de politieke tegenstellingen in de VS zijn inmiddels zodanig dat een gesprek vooraf tussen partijen niet mogelijk was. One Down for Trump!

Punt 4: De Noord-Zuid oliepijpleiding door het indianenreservaat.

Het bezwaar zijdens de Indianen op grond van religieuze gronden werd in februari 2017 door de federale rechter afgewezen. One Up for Trump.

Punt 5: De internationale handelsverdragen TPP met Canada, Mexico en Japan en een aantal andere landen aan de stille oceaan, en het TTTP verdrag tussen met de EU.

Onderhandelingen over het ontwerp Trans-Pacific Partnership (TPP) begonnen in 2005 als Trans-Pacific Strategic Partnership. De deelnemende landen hoopten de onderhandelingen te kunnen afronden tegen 2012, maar door onenigheid inzake landbouw, intellectuele eigendom, sleepte het proces maar aan. Eerst op 4 februari 2016 werd het verdrag officieel getekend in Auckland.

Op 23 januari 2017 tekende president van de Verenigde Staten Trump een executive order waarmee hij de VS terugtrok uit het TPP-handelsverdrag. Het verdrag is daarmee uit de wereld. Up for Trump!

Voor het vrijhandelsverdrag TTIP tussen de EU en de VS ligt het enigszins anders. Voordat het verdrag kan worden gesloten, moeten op belangrijke terreinen nog veel meningsverschillen worden overbrugd. Zo lopen onder meer op het gebied van publieke aanbesteding, de investeringsbescherming en handelsmerken, de standpunten nog ver uiteen. Volgens EU-handelscommissaris Cecilia Malmström was er op andere punten toenadering. Het is echter nog geenszins zeker dat het TTIP er komt. De besprekingen gaan nog door. Toekomstig UP for Trump!

Punt 6. Het gaat hier om subsidies in internationaal verband voor projecten van Family Planning and Reproductive Health Care (FP/RH).

Reeds in 1984 heeft de Reagan Administratie aangegeven dat het niet de bedoeling was dat abortus gefinancierd wordt met Amerikaans geld. Ook in de VS is dit een omstreden punt. Trump heeft het standpunt van Reagan in januari nog eens bevestigd. Nu de Republikeinen domineren in het Congres en in de Senaat is het allerminst zeker of de geldstroom richting FP/RH nog in dezelfde omvang en vorm door zal gaan. UP for Trump!

Punt 7. Begin februari startte het gesprek over de hoogte van de prijzen van medicijnen met vertegenwoordigers van de farmaceutische industrie.

Het resultaat laat nog op zich wachten. Nog geen Up voor Trump.

Punt 8. Benoemingen van groot belang, waaronder de ministers in de regering zijn onderworpen aan de instemming van de Senaat.

Reeds eerder vermeld werden Rex Tillerson als Secretary of State en Heil Gorsuch in het Hooggerechtshof. Voor de staf van het Witte Huis, die voor de gang van zaken dikwijls niet van minder belang zijn, geldt dit niet. President Trump heeft de vrijheid voor zijn staf personen aan te stellen en te ontslaan naar eigen inzien. Gezien de ervaringen met Trump leidt niet altijd tot inzichtelijke beslissingen dienaangaande, om het zacht te zeggen. De staf heeft hij daardoor niet goed in de hand. Recent heeft hij een oud-militair (John Kelly) aangesteld om orde op zaken te stellen. Geen Up voor Trump.

9. Industriepolitiek – het terughalen van produkties die uitgeweken zijn naar het buitenland.

Na een half jaar is het niet echt duidelijk wat er op dit stuk gebeurt. Verhoging van importheffingen, bijvoorbeeld, heeft nog niet plaatsgevonden. Heeft misschien tijd nodig. Nog geen Up.

10. Verbetering van de infrastruktuur – wegverbindingen enz., nodig om de industrie terug te halen.

Na een half jaar is het ook niet echt duidelijk wat er op dit stuk gebeurt. Normaliter behoren wegverbindingen, bruggen en andere ,,kunstwerken” tot het domein van de staten en of de lagere overheid. Hoe het met de financiering van deze activiteiten gesteld is evenmin duidelijk. Heeft tijd nodig. Nog geen Up.

11. Het rentebeleid.

Het ligt in de verwachting dat de FED de rente geleidelijk zal laten stijgen in de pas met de economische opleving die zich nu voordoet. Trump heeft hierover geen uitspraken gedaan. Bovendien heeft hij hier geen bevoegdheid.

De volgende punten betreffen de internationale politiek van de VS.

Er is nog niets te zien van een afbouw van de militaire interventies en het machtstreven van de VS in de wereld waardoor financieringsmiddelen zouden kunnen vrijkomen voor industriepolitiek en verbetering van de infrastructuur als onderdeel van ,,America First”. Eigenijk heeft Trump zijn verkiezingsoverwinning te danken aan de gewone man, die het ,,America First” heeft geïnterpreteerd dat hij zou opkomen voor de lagere inkomensgroepen en met name de armen en werklozen waarvan er zovelen zijn in de mid-west en ook elders. Intussen bemoeit hij zich met wantoestanden in Latijns Amerika en ook elders in de wereld, dit terwijl we niets horen over zijn bemoeiïngen met wantoestanden in eigen land. Geen Up for Trump!

Trump mag de kracht van de ,,logge en besluiteloze” EU niet onderschatten. Geen Up voor Trump.

Het ,,probleem” van de ongunstige concurrentiepositie van de VS ten opzichte van de EU mag niet aan Europa verweten worden. Het is ook een kwestie van de kwaliteit van de produkten die internationaal worden verhandeld waar de vraag naar die produkten op is gebaseerd. Intussen stijgt de wisselkoers van de Euro ten opzichte van de Dollar weer, waardoor het ,,probleem” weer uit de wereld verdwijnt. Geen UP voor Trump.

Voor het overig wat de internationale politiek van de VS betreft, wordt verwezen naar de eerdere column over het Einde van de Pax Americana.